Petit récit de Noël

Thanassis Valtinos / Θανάσης Βαλτινός : MV Myrina, cargo ship

     "Maman, je vais bien, j’ai reçu la photo avec Giota et son bébé, je lui envoie mes sentiments et à toi des baisers. Hier je suis sorti avec le maître d'équipage et on a fait quelques achats, il connaît New-York, lui. Je t’ai pris une jolie robe, elle n’a pas trop de couleurs mais ne t'habille plus en noir maman, ça t’assombrit.

     Le maître d'équipage est bien avec moi, je pense qu’il a besoin de moi car il a des problèmes avec les autres, il me dit de faire attention, je n'ai pas d'expérience encore. Hier le consul portuaire est monté à bord, les anciens se sont plaints auprès de lui, on est parti d’Anvers sans liaison radio et beaucoup disent qu’ils vont débarquer, ils ne veulent pas risquer leur vie. Maman, la vie de marin n’est pas facile. Tu voyages – tu voyages, le ciel et la mer, comment papa a pu tenir tant d’années. Pauvre papa. Le 18 novembre j’ai accompli 12 mois sur le Myrina, ça me paraît des siècles. Si je trouvais du travail sur l’île ou ailleurs, ce serait bien. Je pense que Monsieur Polihroniou pourrait trouver quelque chose, il suffit qu’oncle Kostas aille lui parler. Nous partirons le 20 pour l'Italie si le capitaine s'en sort avec l'équipage. Je ne sais pas ce qui va se passer. J'ai pris aussi des cadeaux pour Giota puisque je n'étais pas à son mariage, mais tu ne lui dis pas. Son mari je ne veux pas en entendre parler, Il s'est mal conduit avec elle., mais c’est ta faute à toi aussi maman. Et ne viens pas me redire que c’est mon frère maintenant. Tu m’écris que tu as peur pour moi mais je fais attention. Je ne veux pas que tu aies du chagrin, et en avril je me présenterai au Votanikos*, donc il reste, décembre est à moitié passé, janvier, février, mars. Si nous partons le 20 comme ils ont dit, nous passerons Noël en mer. Maman je t’envoie plein de souhaits pour les fêtes qui arrivent. Prends soin de toi, je te le dis, moi pour qui tu as si  peur. Maman hier j’ai rêvé qu’on était allé ensemble à Aghia Varvara et que tu avais allumé les petites lampes".

     Le cargo « Myrina » avec un chargement d’acier a quitté New-York pour Naples le 20 décembre 1979. Il n’est jamais arrivé à destination. Il avait un équipage de vingt et un hommes. 

************** 

* Votanikos : banlieue N-O d'Athènes, près de la Voie Sacrée, grande zone industrielle à l'époque. Il me semble que s'y trouvent aussi un camp militaire et des bureaux de conscription : raison pour laquelle il se présentera en avril au Votanikos. Ne pas confondre avec le Votaniko, Jardin botanique, au centre d'Athènes, à Syndagma

(Je n'ai rien trouvé sur ce cargo, mais je ne serai pas surprise qu'un Myrina ait effectivement fait naufrage le 20 décembre 1979. Valtinos en effet a pris à plusieurs reprises la réalité comme matériau romanesque.

Valtinos est né en 1932 dans le Péloponnèse (Kastri Kynourias en Arcadie) et vit à Athènes depuis des lustres. Œuvres traduites en français :

• Bleu nuit presque noir, Hatier, 1992.
• Vie et aventures d’Andréas Kordopàtis, Climats, 1993.
• La marche des neuf, Actes Sud, 1993.
• Plumes de bécasse, Actes Sud, 1994.
• Éléments pour les années soixante, Actes Sud, 1995.
• Accoutumance à la nicotine, Finitude, 2008

************** 

     «Μαμά είμαι καλά, έλαβα τη φωτογραφία της Γιώτας με τον μπέμπη της, της στέλνω χαιρετίσματα και φιλιά σε σένα. Χτες βγήκαμε με τον Λοστρόμο και ψωνίσαμε μερικά πράματα, αυτός ξέρει τη Νέα Υόρκη. Σου πήρα ένα ωραίο φόρεμα, δεν είναι πολύ χρωματιστό αλλά να βγάλεις τα μαύρα μαμά, σε σκοτεινιάζουν.

     Ο Λοστρόμος μού φέρεται καλά, νομίζω με έχει ανάγκη γιατί έχει προβλήματα με τους άλλους, μου λέει να προσέχω, είμαι φρέσκος ακόμα. Χτες ήρθε στο καράβι ο προξενικός Λιμενάρχης, του παραπονέθηκαν οι παλιοί, φύγαμε από την Αμβέρσα χωρίς ασύρματο και πολλοί λένε ότι θα ξεμπαρκάρουν, δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους. Μαμά η ζωή του ναυτικού δεν είναι καλή. Ταξιδεύεις - ταξιδεύεις, ουρανός και θάλασσα, ο μπαμπάς πώς το άντεξε τόσα χρόνια. Καημένε μπαμπά. Στις 18 Νοεμβρίου συμπλήρωσα 12 μήνες στο "Μύρινα" και μου φαίνεται ένας αιώνας. Αν έβρισκα κάποια δουλειά στο νησί ή αλλού θα ήταν καλά.Πιστεύω ο κύριος Πολυχρονίου θα μπορούσε να κάνει κάτι, φτάνει να του μιλήσει ο θείος Κώστας. Θα φύγουμε στις 20 για Ιταλία αν ο καπετάνιος τα βρει με το πλήρωμα. Δεν ξέρω τι θα γίνει. Εχω πάρει και για τη Γιώτα μερικά δώρα αφού δεν ήμουν στον γάμο της, να μην της το φανερώσεις όμως. Τον άντρα της δεν θέλω να τον ακούω, τη βασάνισε αλλά φταις και συ μαμά. Και να μη μου ξαναπείς ότι είναι αδερφός μου πια. Μου γράφεις ότι η ψυχή σου τρέμει για μένα αλλά εγώ προσέχω. Δεν θέλω να στενοχωριέσαι, τον Απρίλιο πρέπει να παρουσιαστώ στον Βοτανικό οπότε τι μένουν, ο Δεκέμβριος μίσιασε, Γενάρης Φλεβάρης Μάρτης. Αν φύγουμε στις 20 όπως είπαν θα κάνουμε Χριστούγεννα εν πλω. Μαμά μου σου στέλνω μια αγκαλιά ευχές για τις γιορτές που έρχονται. Να προσέχεις τον εαυτόν σου, στο γράφω εγώ, που τρέμει η ψυχή σου για μένα. Μαμά χτες είδα στον ύπνο μου ότι πήγαμε μαζί στη αγία Βαρβάρα και εσύ άναψες τα καντήλια».

     Το κάργκο «Μύρινα», με φορτίο χάλυβα, απέπλευσε από το λιμάνι της Νέας Υόρκης για Νεάπολη της Ιταλίας στις 20 Δεκεμβρίου 1979. Δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του. Είχε πλήρωμα είκοσι ενός ανδρών.